Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
opłacać mogą przede wszystkim osoby fizyczne
osiągające przychody z wykonywania określonego rodzaju wolnych zawodów
i pozarolniczej działalności gospodarczej
prowadzonej samodzielnie lub w formie spółki cywilnej i jawnej,
w których wspólnikami pozostają wyłącznie osoby fizyczne.

Ponadto – począwszy od 2003 roku — ta forma opodatkowania znajduje także zastosowanie
do osób nieprowadzących działalności gospodarczej,
a osiągających przychody z tytułu umowy najmu (podnajmu), dzierżawy (poddzierzawy)
i innych umów o podobnym charakterze.

Podstawowym warunkiem nabycia prawa do opodatkowania w tej formie
jest osiągnięcie w poprzednim roku podatkowym ze wskazanych rodzajów działalności
przychodów nieprzekraczających ustawowo określonego limitu
wynosząoego obecnie równowartość 150 000 euro.

Kwota ta dotyczy zarówno przychodów uzyskanych przez podatnika
z działalności prowadzonej samodzielnie,
jak i sumy uzyskanych wyłącznie z działalności spółki przychodów wszystkich jej wspólników.

Obok tego do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
uprawnieni są także podatnicy
rozpoczynający wykonywanie działalności gospodarczej w danym roku podatkowym.
W przypadku podatników wykonujących wolne zawody
wymogiem dodatkowym jest natomiast
wykonywanie ich osobiście i wyłącznie na rzecz osób fizycznych
przez lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów,
położne, pielęgniarki, tłumaczy
oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych,
polegających na udzielaniu lekcji na godziny (korepetycji).

Taki bowiem zamknięty katalog wolnych zawodów,
których wykonywanie uprawnia do opodatkowania w formie ryczałtu do przychodów ewidencjonowanych
zawiera art. 4 pkt 11 z.p.d.

Zasadniczo możliwość wyboru opodatkowania w formie ryczałtu
nie jest natomiast warunkowana
rodzajem prowadzonej czy podejmowanej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.
Od tej zasady ustawa wprowadza jednak istomy wyjątek,
wykluczając zastosowanie jej przepisów między innymi w odniesieniu do osób
osiągających przychody z prowadzenia aptek lub lombardów,
wykonywania innych, niż wymienione wyżej,
wolnych zawodów działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych
oraz wytwarzania wyrobów akcyzowych (art. 8 z.p.d.).

Wymienieni podatnicy mogą jednak korzystać z omawianej formy opodatkowania
w przypadku osiągania przychodów z tytułu umowy najmu (podnajmu), dzierżawy (poddzierzawy)
i innych umów o podobnym charakterze.

Pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
na dany rok podatkowy
podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika,
nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego.

Jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
oświadczenie może złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,
a jeżeli podatnik nie złożył oświadczenia na podstawie tych przepisów
– pisemne oświadczenie składa naczelnikowi urzędu skarbowego
właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika,
nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Jeżeli kontynuowana działalność nie ulega likwidacji,
a podatnik do 20 stycznia roku podatkowego nie dokonuje wyboru innej formy opodatkowania
uważa się, iż nadal prowadzi działalność opodatkowaną
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Wskazane terminy
(odnoszące się wcześniej zarówno do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania,
jak i jej kontynuacji bądź rezygnacji z niej)
słusznie traktowane były w doktrynie i orzecznictwie jako terminy prawa materialnego
i – jako takie – niepodlegające przywróceniu
(por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 roku, sygn. akt III SA 821/97 za A. Huchlą,
Zryczałtowany podatek dochodowy. Komentarz, Warszawa 2000, s. 37)
.

Podatnicy objęci ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
obowiązani są prowadzić ewidencję przychodów według ustalonego wzoru.

Obowiązek ten nie dotyczy jednak podatników
osiągających przychody z tytułu umowy najmu (podnajmu), dzierżawy (poddzierzawy)
i innych umów o podobnym charakterze,
pod warunkiem jednak, że wysokość tych przychodów wynika z umowy zawartej w formie pisemnej.

Na podstawie ewidencji (lub pisemnej umowy) ustala się wielkość przychodu.
Przychody z udziału w spółce w odniesieniu do każdego wspólnika
określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku spółki.
W razie braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa te są dla wszystkich wspólników równe.

Analogiczne zasady znajdują także zastosowanie do małżonków,
pomiędzy którymi istnieje wspólność majątkowa,
osiągających przychody z tytułu umowy najmu (podnajmu), dzierżawy (poddzierzawy)
i innych umów o podobnym charakterze.
W tym jednak przypadku ustawa dopuszcza złożenie przez małżonków
pisemnego oświadczenia o opodatkowaniu całości przychodów przez jednego z nich
(art. 12 ust. 5-8 z.p.d.).

Od obliczonego na podstawie ewidencji przychodu
odliczać mogą na ogólnych zasadach straty, poniesione w poprzednich latach podatkowych
oraz wydatki uprawniające do ulgi podatkowej,
polegającej na pomniejszeniu podstawy opodatkowania
(por. szerzej pkt 3.1.2. niniej szego rozdziału).

Do ustalonej w ten sposób podstawy opodatkowania stosuje się stałe stawki procentowe.
Ich wysokość — wahająca się obecnie od 3 do 20%
— uzależniona jest przede wszystkim od źródła, z którego podatnik czerpie opodatkowane przychody
(art. 12 z.p.d.).
Przykładowo przychody osiągane z wykonywania wolnego zawodu obciążone zostały stawką 20%,
stawka 8,5% dotyczy między innymi działalności usługowej,
zaś przychody z działalności gastronomicznej
(z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów alkoholowych) obłożone zostały stawką 3%.

Jeżeli podatnik prowadzi działalność, z której przychody objęte są różnymi stawkami,
ewidencja przychodów powinna być prowadzona
w sposób umożliwiający odrębne ustalenie wielkości przychodów objętych poszczególnymi stawkami.
W przeciwnym razie do całego przychodu stosuje się stawkę maksymalną.

Natomiast w przypadku nieprowadzenia ewidencji
lub prowadzenia jej w sposób uniemożliwiający uznanie jej za dowód w postępowaniu podatkowym
organ podatkowy w drodze oszacowania określa wartość niezaewidencjonowanego przychodu
i wymierza podatek ryczałtowy według pięciokrotnej podstawowej stawki,
nie wyższej jednak niż 75%.
Obliczona w ten sposób kwota ryczałtu może ulec obniżeniu,
w przypadku gdy podatnik opłacił składki na ubezpieczeni zdrowotne (art. 13 z.p.d.).
Ulgę stosuje się w tym przypadku na ogólnych zasadach,
określonych w przepisie art. 27b ust. 1 i 27g u.p.d.o.f.

Podatnicy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
zasadniczo zobowiązani są do samoobliczenia należnego świadczenia podatkowego
i samodzielnego opłacania ryczałtu za okresy miesięczne.

Jednocześnie – jak wyżej wskazano
– do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym
podatnicy opodatkowani w omawianej formie
powinni złożyć zeznanie roczne o wysokości osiągniętego przychodu.

Kwota ryczałtu wynikająca z takiego zeznania stanowi podatek należny za cały rok podatkowy,
chyba że urząd skarbowy określi inną wysokość zobowiązania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Skomentuj mój wpis jako pierwszy !

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *