Ulgi podatkowe odejmowane od dochodu

Państwo za pomocą odpowiedniej polityki finansowej
może posłużyć się podatkami do realizacji celów innych niż fiskalne.
Służyć temu mogą ulgi podatkowe, faworyzujące określone kierunki działalności,
jej przejawy lub sytuacje, w których znaleźli się określeni podatnicy.
Konstrukcje prawne interwencji podatkowej
polegać mogą na zastosowaniu preferencji okresowych lub bezterminowych
dla określonych podatników lub dla określonej działalności.
Ulgi podatkowe o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym, okresowe lub bezterminowe,
mogą polegać na:

  • możliwości odliczenia pewnych ściśle określonych wydatków
    od podstawy opodatkowania przed opodatkowaniem
  • możliwości zastosowania w niektórych przypadkach
    niższej stawki podatkowej od powszechnie obowiązującej
  • możliwości odliczenia określonych wydatków od należnego podatku

Przez ulgę podatkową należy rozumieć przewidziane w przepisach prawa podatkowego
zwolnienia, odliczenia, obniżki albo zmniejszenia,
których zastosowanie powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku
(taką definicję formułuje ordynacja podatkowa)
Według kryterium podmiotowo-przedmiotowego ulgi podatkowe
przysługujące podatnikom podatku od dochodów osobistych można podzielić na dwie grupy:

  • przysługujące podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą
    (np. ulgi z tytułu nauki zawodu czy dochody z tytułu prowadzenia szkół),
    ustawodawca przewidział tu m.in.:
    • ulgę polegająca na odliczeniu od uzyskanego dochodu
      (np. składki na ubezpieczenie społeczne)
    • ulgę polegająca na odliczeniu od podatku
    • ulgę polegająca na zastosowaniu niższych stawek podatkowych
  • przysługujące podmiotom nieprowadzącym działalności gospodarczej,
    kategorie ulg są tu takie same jak w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej.

Od dochodu można odliczyć:

  • składki na ubezpieczenia społeczne
    • zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia
      emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe
      podatnika oraz osób z nim współpracujących
    • potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika
      na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe
  • dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń,
    które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu,
    w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy,
    jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika
  • wydatki na cele rehabilitacyjne
    oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych,
    poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną
    lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne
  • wydatków ponoszone przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet
    w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika
    w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł
  • darowizny przekazane na cele (nie więcej jednak niż 6 % dochodu):
    • określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego,
      organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3
      ustawy o działalności pożytku publicznego
      prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych
      określonych w tej ustawie, realizującym te cele
    • kultu religijnego
  • faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki)
    udzielonego podatnikowi, na sfinansowanie inwestycji
    mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych

Od obliczonego już podatku, można odliczyć:

  • kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne
  • “wpłaty”, na rzecz organizacji pożytku publicznego
    działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego

Zryczałtowany podatek (w wysokości mniejszej od stawek podstawowych) pobiera się m.in. od:

  • wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych
    lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, w wysokości 10% wygranej lub nagrody
  • od świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów,
    w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy
    stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej
    lub spółdzielczym stosunkiem pracy,
    z zastrzeżeniem – w wysokości 10 % należności

Generalnie ulgi można podzielić na:

  • uwzględniające poniesione przez podatnika koszty związane z uzyskaniem przychodu
    (np. ulgi z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne)
  • stanowiące zwrot kosztów związanych z egzystencją podatnika
    (np. ulgi z tytułu rehabilitacji podatnika będącego osobą niepełnosprawną
    i ulgi związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych)
  • ulgi o charakterze rodzinnym,
    takie np. jak związane z rehabilitacją niepełnosprawnych członków rodziny
  • ulgi o charakterze stymulacyjnym (np. darowizny na cele społecznie użyteczne)
  • ulgi mające charakter zabiegu technicznego
    (np. zwrot nienależnie pobranych rent,
    przez co zapobiega się opodatkowaniu nieistniejącego dochodu)

Ustalony w myśl omówionych zasad dochód
nie w każdym przypadku będzie tożsamy z podstawą opodatkowania
.

Obowiązujące przepisy ustawowe przewidują bowiem w pewnych przypadkach
możliwość obniżenia rocznego dochodu o określone kwoty.
Dotyczy to podatników ponoszących straty oraz podatników korzystających z ulg podatkowych,
określonych przepisami art. 26 i 26c u.p.d.o.f.

Stratę stanowi nadwyżka poniesionych kosztów nad uzyskanym z danego źródła przychodem.
O wysokość straty podatnik może obniżyć dochód uzyskany z tego samego źródła
w najbliższych, kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.

Wysokość obniżenia w każdym roku nie może jednak przekroczyć 50% poniesionej straty
(art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f.).

Podkreślenia wymaga w tym miejscu fakt, iż warunkiem sine qua non możliwości potrącania straty
w kolejnych latach pozostaje tożsamość źródła przychodów,
w rozumieniu przeanalizowanego wcześniej przepisu art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f.
(por. m.in. wyrok WSA z dnia 8 grudnia 2005 roku, sygn. akt I SA/Sz 240/05
oraz wyrok NSA z 28 września 2011roku, sygn. akt IIFSK 565/10)
.

Wskazane zasady nie dotyczą jednak strat
wynikających z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części, udziału w nieruchomości,
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego
oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej
wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej,
a także odpłatnego zbycia innych rzeczy, sprzedaży rzeczy
oraz strat ze źródeł przychodów wolnych od opodatkowania.

W konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych
występują dwa rodzaje ulg o zbliżonych uwarunkowaniach.
Polegają one mianowicie na uprawnieniu podatnika
do odliczenia określonych poniesionych przez niego wydatków (w całości lub w części)
od kwoty dochodu przed opodatkowaniem lub od kwoty należnego podatku
.

Możliwość skorzystania z tak określonych ulg
obwarowana została szeregiem wspólnych dla nich warunków,
do których zaliczyć należy przede wszystkim następujące reguły:

  1. po pierwsze, uprawnienie do ulgi przysługuje wyłącznie podatnikom,
    faktycznie dokonującym wydatków na cele ustawowo określone
    i będącym w stanie fakt ten odpowiednio udowodnić
    (ciężar dowodu jest tu ewidentnie przerzucony na podatnika)

  2. po drugie, ulgi, co do ząsady,
    dotyczą wyłącznie wydatków poniesionych przez podatnika w danym roku podatkowym;
    wszelkie odstępstwa od tej reguły wynikać muszą wprost z przepisów ustawy

  3. po trzecie, wydatki odliczane tytułem ulgi
    nie mogą być przez podatnika wliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodu

  4. po czwarte, wydatki odliczane tytułem ulgi
    nie mogą być przez podatnika odliczone od przychodu
    na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych
    lub ustawy o podatku tonażowym
    (ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 roku, t.j. DzU z 2014 r., poz. 511 ze zm.)

  5. po piąte, prawo do ulgi tracą podatnicy,
    którzy po dokonaniu wydatku
    uzyskali zwrot lub refundację wydatkowanej kwoty w jakiejkolwiek formie

Określone w przepisach art, 26 i 26c u.p.d.o.f. ulgi podatkowe odnoszą się do wydatków,
o które ponoszący je podatnik może pomniejszyć dochód przed opodatkowaniem
.

Bez ograniczeń – a zatem w wysokości faktycznie poniesionej – można odliczyć od dochodu,
po pierwsze, sfinansowane z przychodów pracownika składki na ubezpieczenia społeczne
(emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe),
niezależnie od tego czy ubezpieczenie było obowiązkowe,
czy też podatnik samodzielnie płacił też składki
na dobrowolne ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Odliczenie od 1 stycznia 2008
obejmuje także składki wniesione w Polsce lub w innym państwie członkowskim UE,
państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii
(zob. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2007 roku,
sygn. akt K 18/06, DzU nr 211, poz. 1549)
.

Odliczenie nie dotyczy natomiast składek,
których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku
bądź dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Po drugie, odliczeniu w faktycznej wysokości
podlegają dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń,
które poprzednio powiększyły dochód podlegający opodatkowaniu.

Pozostałe należące do omawianej grupy ulgi
uprawniają podatników do dokonywania limitowanych odliczeń
.

Dotyczy to, po pierwsze, wydatków na cele rehabilitacyjne
oraz wydatków związanych z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych,
których dokonać może wyłącznie podatnik będący osobą niepełnosprawną
lub mający taką osobę na utrzymaniu
.

Warunkiem odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne
jest zasadniczo posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek,
orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające
do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach
(ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, t.j. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.)
,
lub decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy,
rentę szkoleniową albo rentę socjalną,
bądź wreszcie orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia.

Z ulgi może jednak skorzystać także podatnik,
na którego utrzymaniu znajduje się osoba niepełnosprawna.
W tym przypadku jednak konieczne jest
istnienie odpowiedniego stopnia pokrewieństwa lub powinowactwa
– na utrzymaniu podatnika pozostawać mogą mianowicie współmałżonek,
dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie,
rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe.

Wymienione osoby traktowane są jednak jako pozostające na utrzymaniu podatnika
wyłącznie wówczas, gdy w roku podatkowym osiągają dochody nieprzekraczające kwoty 9120 zł.

Ulga rehabilitacyjna zasadniczo limitowana jest rzeczowo,
poprzez zawarcie w ustawie zamkniętej listy wydatków o charakterze rehabilitacyjnym
(art. 26 ust. 7a u.p.d.o.f.),
przy czym jednak niektóre wskazane tam wydatki dodatkowo limitowane są kwotowo.

W doktrynie i w orzecznictwie słusznie podnosi się ponadto,
iż aby skorzystać z odliczenia
zakupiony sprzęt musi cechować się indywidualnym przeznaczeniem i niezbędnością w rehabilitacji
bądź ułatwiać osobie niepełnosprawnej wykonywanie czynności życiowych
(por. min. wyrok NSA z dnia 27 września 2000 roku, sygn. akt SAJSz 1985/99, niepublikowany
oraz wyrok NSA z dnia 12 lipca 2000 roku sygn. akt I SA/Lu 535/99, niepublikowany)
.

Drugą ulgę tej grupy stanowią darowizny przekazane przez podatnika na cele kultu religijnego,
honorowego krwiodawstwa bądź też na szeroko rozumiane cele społeczne
,
określone odrębnymi przepisami,
a realizowane przez organizacje pozarządowe
i inne podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego
(ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
t.j. DzU z 2010 r. nr 234, poz. 1536 ze zm.)
.

Organizacje – których obdarowanie umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej
– to niebędące jednostkami sektora finansów publicznych,
w rozumieniu przepisów o finansach publicznych,
i niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne
lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw,
w tym fundacje i stowarzyszenia.

Działalność pożytku publicznego
może być prowadzona także przez stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego
oraz osoby prawne i jednostki organizacyjne
działające na podstawie przepisów
o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej,
o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych
oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Cele, których wsparcie umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej,
to wykonywanie zadań w zakresie:

  1. pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej
    oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób,

  2. wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, działalności charytatywnej
  3. podtrzymywania tradycji narodowej,
    pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej

  4. działalności na rzecz mniejszości narodowych
  5. ochrony i promocji zdrowia
  6. działania na rzecz osób niepełnosprawnych
  7. promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej
    osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy

  8. upowszechniania i ochrony praw kobiet
    oraz działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn

  9. działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości
  10. działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych
  11. nauki, edukacji, oświaty i wychowania
  12. krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży
  13. kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji
  14. upowszechniania kultury fizycznej i sportu
  15. ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego
  16. porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym
  17. upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa
  18. upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich,
    a także działań wspomagających rozwój demokracji

  19. ratownictwa i ochrony ludności
  20. pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych,
    konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą

  21. upowszechniania i ochrony praw konsumentów
  22. działań na rzecz integracji europejskiej
    oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami

  23. promocji i organizacji wolontariatu
  24. działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo
    organizacje pozarządowe oraz inne podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego,
    w zakresie określonym powyżej

Podkreślenia wymaga w tym miejscu fakt,
iż dla możliwości skorzystania z ulgi nie jest konieczne,
aby obdarowana organizacja miała formalny status organizacji pożytku publicznego
(potwierdzony wpisem do KRS).

Wystarczające jest, aby była organizacją pozarządową
i prowadziła działalność w sferze pożytku publicznego.

Począwszy od 2007 roku, prawo do omawianej ulgi
nie jest już uzależnione od tego, czy siedziba takiego podmiotu znajduje się w Polsce.
Tym samym możliwe jest odliczanie darowizn, przekazanych na rzecz organizacji z innych krajów,
o ile organizacja taka określona została w przepisach o działalności pożytku publicznego,
obowiązujących w państwach Unii Europejskiej
lub innych państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Zasadniczo dokonać można odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem
kwoty faktycznie dokonanej darowizny,
przy czym jednak odliczenie nie może być wyższe aniżeli 6% dochodu.

Dodatkowy limit dotyczy darowizn
przekazanych na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi.
Jednocześnie niedopuszczalne jest odliczenie darowizny na rzecz osób fizycznych,
a także na rzecz osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej
prowadzących określonego rodzaju działalność gospodarczą
(m. in. polegającą na wytwarzaniu paliw, wyrobów alkoholowych i tytoniowych).

W doktrynie i orzecznictwie kontrowersje budzą
zasady dokonywania przez organy podatkowe
oceny przeznaczenia darowizny na ustawowo określone cele.
Godnym podzielenia wydaje się tu być pogląd,
zgodnie z którym organy te władne są badać
wyłącznie to, czy osoba obdarowana
spełniała warunki do przeznaczenia otrzymanej darowizny na cel określony w ustawie podatkowej.
Spełnianie takich warunków przesądza bowiem
o zasadności odliczenia dokonanej darowizny przez darczyńcę,
niezależnie od tego, czy obdarowany rzeczywiście przeznaczył ją na ustalony cel
(wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2000 roku, sygn. akt
I SA/Ka 1763, za A. Gomułowiczem i J. Małeckim,
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Komentarz, Warszawa 2002, s. 398.
Inaczej WSA w Krakowie w wyroku z dnia 28 lipca 2009 roku,
sygn. akt I SA/Kr 503/09, niepublikowany, LEX nr 551731)
.

Dokonanie darowizny i jej wysokość zasadniczo ustalane są na podstawie dowolnych dokumentów,
z których wynika wartość darowizny oraz fakt jej przyjęcia przez obdarowanego.

Jeżeli jednak przedmiotem darowizny są pieniądze,
to wysokość poniesionych na ten cel wydatków podatnika
ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego
(art. 26 ust. 7 u.p.d.o.f.).
Jednocześnie darczyńca obowiązany jest
wykazać w zeznaniu rocznym podatku dochodowego nie tylko kwotę dokonanej darowizny,
ale także dane pozwalające na identyfikację obdarowanego (szczególnie jego nazwę i adres).

Kolejną możliwością pomniejszenia dochodu do opodatkowania
jest odliczenie dokonanych w danym roku przez podatnika
wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE)
.

W myśl odrębnych przepisów
(art. 13a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku
o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego,
t.j. DzU z 2014 r., poz. 1147)

wpłaty dokonywane na IKZE w roku kalendarzowym
nie mogą przekroczyć kwoty odpowiadającej
1,2-krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej
na dany rok, określonego w ustawie budżetowej lub ustawie i prowizorium budżetowym.

W przypadku gdy ustalona w ten sposób kwota
jest niższa od kwoty obowiązującej w poprzednim roku kalendarzowym
obowiązuje limit z poprzedniego roku.

W roku 2015 podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych
mogą z tytułu omawianej ulgi odliczyć od dochodu maksymalnie kwotę 4750,80 zł
(zob. Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 listopada 2014 roku
w sprawie wysokości kwoty wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego w 2015 roku,
MP z 2014 r., poz. 1122)
.

Ostatnia możliwość pomniejszenia dochodu przed opodatkowaniem dotyczy jedynie przedsiębiorców.
W myśl art. 26c u.p.d.o.f. bowiem
podatnicy, uzyskujący przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej,
a nieprowadzący działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej,
uprawnieni są do pomniejszenia uzyskanego z tego źródła dochodu
o wydatki poniesione na nabycie nowych technologii
.
Dla celów podatkowych pod pojęciem nowych technologii
rozumie się wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych
(szczególnie wyniki badań i prac rozwojowych),
która umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalonych wyrobów lnb usług
i która nie jest stosowana na świecie przez okres dłuższy niż 5 lat,
co potwierdza opinia niezależnej jednostki naukowej w rozumieniu odrębnych przepisów
(ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 roku o zasadach finansowania nauki,
t.j. DzU z 2014 r., poz. 1620)
.

Podstawę ustalenia wielkości przysługującej podatnikowi ulgi
stanowi w tym przypadku kwota wydatków poniesionych przez niego
na nabycie nowych technologii, uwzględnionych w wartości początkowej,
w części, w jakiej została zapłacona podmiotowi uprawnionemu w roku podatkowym,
w którym technologię wprowadzono
do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
lub w roku następującym po tym roku.

Odliczenia w wysokości 50% poniesionych wydatków na nabycie nowych technologii
dokonuje się zasadniczo w zeznaniu podatkowym za rok, w którym zostały one poniesione.
Jednakże w przypadku gdy w tymże roku podatnik poniósł stratę
lub wielkość jego dochodu jest niższa od kwoty przysługującego odliczenia
ma on prawo korzystać z omawianej ulgi
w ciągu trzech, kolejno po sobie następujących, lat podatkowych.

W tym samym okresie podatnik może utracić prawo do ulgi,
jeżeli zostanie postawiony w stan likwidacji
lub zostanie ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku,
a także w przypadku,
gdy udzieli innym podmiotom prawa do nowej technologii w jakiejkolwiek formie czy części.

Utratą prawa do ulgi skutkuje także
otrzymanie przez podatnika w jakiejkolwiek formie
zwrotu wydatków poniesionych na nabycie nowych technologii.

Zgodnie z danymi Ministerstwa Finansów (www.mf.gov.pl)
w roku 2013 z ulgi z tytułu poniesienia wydatków na nabycie nowych technologii
skorzystało zaledwie 31 podatników podatku dochodowego od osób fizycznych,
zaś łączna kwota dokonanych odliczeń to 885 000 zł.

Obowiązujący do końca 2006 roku przepis art. 26b u.p.d.o.f.
sankcjonował ulgę polegającą na możliwości odliczenia od podstawy
wydatków na spłatę odsetek od kredytów i pożyczek,
udzielohych podatnikowi na sfinansowanie inwestycji
“mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych”.

Uchylenie wskazanego przepisu
nie mogło jednak nastąpić bez respektowania nabytych praw podatników.
Stąd też osoby, którym kredyt czy pożyczka udzielone zostały w latach 2002-2006
zachowują prawo do ulgi,
z której korzystać mogą jednak nie dłużej aniżeli do 31 grudnia 2027 roku.

Objęta ulgą inwestycja podatnika polegać mogła na budowie domu mieszkalnego,
wniesieniu wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej,
zakupie nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego
od osób, które wybudowały je w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lub od gminy,
bądź wreszcie na nadbudowie i rozbudowie budynku na cele mieszkalne
lub przebudowie (przystosowaniu) budynku mieszkalnego lub jego części na cele mieszkalne.
Odliczenie przysługiwało w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

  1. po pierwsze, kredyt lub pożyczka
    zostały podatnikowi udzielone w okresie od dnia 1 stycznia 2002 roku
    do dnia 31 grudnia 2006 roku przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów i pożyczek
    na podstawie przepisów prawa bankowego
    albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
    (por. ustawa z dnia 14 grudnia 1995 roku
    o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, DzU z 1996 r. nr 1, poz. 2 ze zm.)
    ;
    ulga nie obejmuje natomiast, między innymi, odsetek od kredytów udzielanych przez kasy mieszkaniowe i kasy oszczędnościowo-budowlane oraz odsetek od preferencyjnych kredytów udzielanych na usuwanie skutków powodzi (art. 26b ust. 1 u.p.d.o.f.);

  2. po drugie, z umowy kredytu (pożyczki) wynika,
    iż został on udzielony na finansowanie jednego ze wskazanych wcześniej celów,
    przy czym inwestycja dotyczyć musi budynku lub lokalu położonego na terytorium Polski,
    na obszarze przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe
    w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,
    a w razie braku takiego planu
    – określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

  3. po trzecie, w przypadku budowy budynku mieszkalnego
    lub jego nadbudowy czy też rozbudowy na cele mieszkalne
    inwestycja musiała zostać zakończona przed upływem 3 lat,
    licząc od końca roku kalendarzowego, w którym uzyskano zezwolenie na budowę

  4. po czwarte, odliczane odsetki zostały faktycznie zapłacone,
    a jednocześnie nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu
    lub nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie

  5. po piąte, podatnik lub jego małżonek
    nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku
    wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe
    przeznaczonych na zakup gruntów
    lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntów
    pod budowę budynku mieszkalnego, budowę domu mieszkalnego,
    wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej,
    zakup nowo wybudowanego domu lub mieszkania
    od osób, które wybudowały je w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lub od gminy,
    nadbudowę i rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
    przebudowę bądź dostosowanie pomieszczeń na cele mieszkalne,
    wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku poprzedzające jego zasiedlenie,
    systematyczne gromadzenie oszczędności w kasie mieszkaniowej
    (ustawa z dnia 26 października 1995 roku
    o niektórych formach wspierania budownictwa mieszkaniowego, DzU nr 133, poz. 654 ze zm.)
    .

W przypadku spełnienia wskazanych warunków
uprawnienie do korzystania z ulgi powstawało w roku podatkowym,
w którym inwestycja została zakończona
i obejmowało odsetki od tej części kredytu,
która nie przekracza tak zwanej kwoty bazowej,
czyli kwoty stanowiącej iloczyn 70 metrów kwadratowych powierzchni użytkowej
i wskaźnika przeliczeniowego 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego,
ustalonej dla celów obliczania premii gwarancyjnej
od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych
za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy.

Zasadniczo podatnik miał prawo odliczyć od rocznego dochodu
wyłącznie odsetki zapłacone w danym roku podatkowym.
Wyjątek od tej zasady dotyczy odsetek zapłaconych w trakcie realizacji inwestycji,
a więc przed nabyciem przez podatnika prawa do omawianej ulgi.

Odsetki takie w pierwszym roku korzystania przez podatnika z ulgi
mogły być odliczone na równi z odsetkami zapłaconymi w tymże roku.
Jednocześnie jeżeli dochód osiągnięty przez podatnika w roku zakończenia inwestycji
nie umożliwiał pełnego odliczenia,
to uprawnienie to przechodziło na rok następny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Skomentuj mój wpis jako pierwszy !

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *