Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą

Podatkowi od towarów i usług
podlegają wskazane czynności należące do zakresu przedmiotowego podatku,
o ile jednak zostały dokonane przez podmioty będące podatnikami tego podatku
.

Dla opodatkowania danej czynności istotne jest,
aby podmiot działał w charakterze podatnika w odniesieniu do tej konkretnej czynności.

Podatnikami podatku od towarów i usług
są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą,
bez względu na cel lub rezultat tej działalności

(art. 15 ust. 1 u.p.t.u.).

Tak więc pojęcie podatnika związane zostało z wykonywaniem działalności gospodarczej.

Działalność gospodarcza to, w myśl ustawy,
wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców,
w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników,
a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności
czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych
w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Dla uzyskania statusu podatnika
konieczne jest wykonywanie działalności gospodarczej w sposób samodzielny
.

Działalność nie jest samodzielna,
gdy jest wykonywana w ramach stosunku podporządkowania
porównywalnego do stosunku między pracodawcą a pracownikiem, charakteryzującego się
określeniem warunków pracy i wynagrodzenia i odpowiedzialnością pracodawcy.

Polski ustawodawca wyraźnie określił w art. 15 ust. 3 u.p.t.u.,
że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się czynności:

  • z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t.j. DzU z 2012 r., poz. 361 ze zm,; dalej u.p.d.o.f.)
    – chodzi tu o czynności wykonywane w ramach stosunku służbowego, stosunku pracy,
    pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy
  • z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 u.p.d.o.f.,
    jeżeli z tytułu wykonania tych czynności
    pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności
    istnieje stosunek prawny co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia
    i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich;
    to wyłącznie dotyczy tzw. działalności wykonywanej osobiście oraz
    – na mocy art. 15 ust. 3a u.p.t.u. – również usług twórców i artystów wykonawców
    w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
    wynagradzanych w formie honorariów
    za przekazanie lub udzielenie licencji
    do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie,
    w tym również wynagradzanych za pośrednictwem
    organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi

Działalność wykonywana osobiście to według u.p.d.o.f.:

  • osobiście wykonywana działalność
    artystyczna, literacka, naukowa, trenerska, oświatowa i publicystyczna,
    w tym z tytułu udziału w konkursach
    z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa,
    jak również uprawianie sportu, sędziowanie zawodów sportowych
  • działalność duchownych niewykonywana w ramach umowy o pracę
  • działalność polskich arbitrów
    uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi
  • czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich,
    bez względu na sposób powoływania tych osób
  • czynności osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej,
    sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów,
    zlecił wykonanie określonych czynności,
    a zwłaszcza przychody biegłych
    w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym
    oraz czynności płatników i inkasentów należności publicznoprawnych,
    oraz udział w komisjach
    powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej
    (przy czym ze względu na cechy stosunku prawnego
    łączącego biegłego czy pełnomocnika działającego z urzędu
    z sądem czy organem administracyjnym – ich odpowiedzialność zawodową
    – przyjmuje się, że na gruncie VAT, co do zasady,
    wykonują oni swoje czynności w ramach samodzielnej działalności gospodarczej)
  • czynności osób, niezależnie od sposobu ich powoływania,
    należących do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji
    lub innych organów stanowiących osób prawnych
  • wykonywanie usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, zawartej z:
    • osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą,
      osobą prawną i jej jednostkami organizacyjnymi
      oraz jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej
    • właścicielem (posiadaczem) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane,
      lub działającym w jego imieniu zarządcą albo administratorem
      – jeżeli podatnik wykonuje te usługi
      wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
      – z wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie umów
      zawieranych w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej
  • czynności wykonywane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
    kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze

Należy podkreślić, iż aby taka działalność wykonywana osobiście
nie stanowiła samodzielnej działalności gospodarczej na gruncie VAT
,
między wykonawcą a zleceniodawcą musi istnieć stosunek prawny,
w którym określono warunki wykonywania tych czynności,
wynagrodzenie i odpowiedzialność zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Dla uzyskania statusu podatnika podatku od towarów i usług
nie ma znaczenia cel czy rezultat wykonywanej działalności gospodarczej
:
nie jest ważne, czy działalność jest prowadzona w celu osiągnięcia zysku
(czy z założenia ma generować zyski, czy odbywać się “po kosztach” albo nawet ze stratą)
ani to, czy rzeczywistym rezultatem prowadzonej działalności
jest osiąganie zysków, czy generowanie strat.

Za podatnika należy uznać także osobę,
która zadeklarowała zamiar rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej,
dokonując jednocześnie nakładów,
nawet jeśli działalność gospodarcza nigdy nie zostanie rozpoczęta.

Opodatkowaniu podlegają jedynie czynności
wykonane przez podmiot “działający w charakterze podatnika”
.

Wykonywanie czynności kwalifikujących się jako dostawa towarów albo świadczenie usług,
ale w sferze prywatnej – poza prowadzoną działalnością gospodarczą,
nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu.

Zawsze należy badać, czy czynność rzeczywiście mieści się w sferze prywatnej,
czy może nosi już cechy działalności producentów, handlowców czy usługodawców.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Skomentuj mój wpis jako pierwszy !

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *