Odwrotne obciążenie

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4-5 u.p.t.u. podatnikami są również
osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne
będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników zagranicznych
lub nabywcami towarów dostarczonych przez podatników zagranicznych niezarejestrowanych w Polsce.

W przypadku podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4—5 u.p.t.u.
(nabywców towarów i usługobiorców)
mamy do czynienia z tzw. mechanizmem odwrotnego obciążenia.

Mechanizmem odwrotnego obciążenia
przenosi ciężar zapłaty (rozliczenia) podatku na nabywców towarów lub usług,
choć w podatku od towarów i usług zasadą jest,
iż obowiązek rozliczenia podatku ciąży na dostawcy towarów lub usługodawcy.

Odwrotne obciążenie dotyczy usług i dostaw towarów, których miejscem opodatkowania jest Polska,
wykonanych przez podatników,
którzy nie posiadają w Polsce siedziby działalności gospodarczej
ani stałego miejsca prowadzenia działalności, uczestniczącego w tych transakcjach.

Generalnie siedziba to miejsce,
w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa;
miejsce gdzie, zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem
(zob. art. 10 rozporządzenia 282/2011),
a stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej to miejsce inne niż siedziba,
charakteryzujące się odpowiednią stałością oraz strukturą
w sensie zaplecza personalnego i technicznego,
umożliwiającą dokonywanie dostaw lub świadczenie usług
(zob. art, 11 ust. 2 rozporządzenia 282/2011).

Odwrotne obciążenie znajduje zastosowanie,
jeśli nabywcą towarów lub usług od podmiotu zagranicznego
jest podatnik samodzielnie prowadzący działalność gospodarczą
lub osoba prawna zarejestrowana lub obowiązana do rejestracji
na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.

W przypadku usług nieobjętych zasadą ogólną określania miejsca świadczenia
oraz w przypadku dostawy towarów innych niż energia i gaz,
nabywca musi posiadać w Polsce
siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
lub – w przypadku osoby prawnej nieprowadzącej działalności gospodarczej – siedzibę.

Podmioty zagraniczne
(nieposiadające siedziby działalności gospodarczej
lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju)
mogą być w Polsce podatnikami VAT
w przypadku dokonywania na terytorium Polski dostaw towarów lub świadczenia usług
dla nabywców, którzy nie są zobowiązani do rozliczenia podatku od tego nabycia
w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia.

Takie podmioty zagraniczne mają obowiązek zarejestrowania się w Polsce jako podatnicy VAT czynni
i są obowiązane ustanowić w Polsce przedstawiciela podatkowego.

Obowiązek ustanowienia przedstawiciela podatkowego
nie dotyczy jednak podmiotów z innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Przedstawicielem podatkowym może być
osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej,
która spełnia szereg wymogów,
m.in. posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju,
jest uprawniona do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego
lub usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych,
przez ostatnie 24 miesiące nie zalegała z wpłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa.

Przedstawiciel wykonuje obowiązki podatnika w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług
(w tym w zakresie sporządzania deklaracji podatkowych,
prowadzenia i przechowywania dokumentacji oraz ewidencji na potrzeby tego podatku
oraz inne czynności wynikające z przepisów o podatku od towarów i usług,
jeżeli zostały wymienione w umowie między podatnikiem a przedstawicielem.

Przedstawiciel podatkowy odpowiada solidarnie z podatnikiem
za zobowiązania podatkowe podatnika, które rozlicza w imieniu i na rzecz tego podatnika.

Podatek rozliczają też – w obrocie krajowym
– nabywcy towarów wymienionych w załączniku nr 11 do u.p.t.u. (art. 17 ust. 1 pkt 7 u.p.t.u.),
a także nabywcy uprawnień do emisji do powietrza gazów cieplarnianych (art. 17 ust. 1 pkt 8).

Załącznik nr 11 wymienia wybrane surowce i wyroby z metali nieszlachetnych
(stalowe, miedziane, aluminiowe, ołowiane, z cyny, cynku i niklu),
metale platerowane srebrem lub platyną, niektóre postacie złota,
odpady i złom metali nieszlachetnych, wraki do złomowania, zużyte akumulatory,
odpady i surowce wtórne (gumowe, szklane, z papieru i tektury, z tworzyw sztucznych),
telefony komórkowe (w tym smartfony), komputery przenośne (tablety, notebooki, laptopy)
oraz konsole do gier wideo
i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem.

Mechanizm odwrotnego obciążenia
znajduje zastosowanie do dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 11,
jeśli sprzedawca i nabywca są podatnikami samodzielnie prowadzącymi działalność gospodarczą,
dostawca nie korzysta ze zwolnienia dla drobnych przedsiębiorców,
nabywca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
a dostawa nie korzysta ze zwolnienia dla dostawy złota inwestycyjnego
ani zwolnienia dla dostawy towarów
wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku,
przy nabyciu których nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W przypadku komputerów przenośnych, telefonów komórkowych i konsoli do gier,
odwrotne obciążenie stosuje się, jeśli – dodatkowo
– łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary
przekracza kwotę 20 000 zł (bez podatku).

W przypadku uprawnień do emisji gazów cieplarnianych
obie strony transakeji muszą być podatnikami samodzielnie prowadzącymi działalność gospodarczą,
a usługodawca nie może korzystać ze zwolnienia dla drobnych przedsiębiorców.

Na mocy art. 18 n.p.t.u.,
płatnikami VAT od dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów będących własnością dłużnika
lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów,
są organy egzekucyjne
określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t.j. DzU z 2014 r., poz. 1619 ze zm.)
oraz komornicy sądowi
wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Kodeks postępowania cywilnego (t.j. DzU z 2014 r., poz. 101 ze zm.).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Skomentuj mój wpis jako pierwszy !

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *